اگر تا دیروز برای پیدا کردن جواب بیشتر سؤالها مستقیم سراغ ویکیپدیا میرفتیم، امروز یک نام جدید هم وسط آمده است: «گراک پدیا» یا Grokipedia. دانشینامهای آنلاین که توسط شرکت هوش مصنوعی xAI راهاندازی شده و هدفش رقابت مستقیم با ویکیپدیا و بازتعریف مفهوم «دانش آنلاین» است.
گراک پدیا یک دانشنامه مبتنی بر هوش مصنوعی است؛ یعنی بخش زیادی از مقالهها را چتبات گراک (Grok) تولید و ویرایش میکند، نه داوطلبان انسانی. این سایت در ۲۷ اکتبر ۲۰۲۵ با حدود ۸۰۰ هزار مقاله شروع به کار کرد و در اوایل ۲۰۲۶ تعداد مقالههای آن از ۵٫۶ میلیون هم عبور کرد.
در این راهنمای جامع سعی میکنیم به زبان ساده توضیح دهیم:
- گراک پدیا چیست و چگونه کار میکند؛
- چه تفاوتهای جدی با ویکیپدیا (Wikipedia) دارد؛
- چه مزایا و چه چالشها و حاشیههایی اطراف آن شکل گرفته؛
- و این ماجرا برای تولیدکنندگان محتوا و سئو چه معنایی دارد.
معرفی گراک پدیا؛ دانشنامه هوش مصنوعی xAI
گراک پدیا یک دانشنامه آنلاین انگلیسیزبان است که مالکیت و مدیریت کامل آن در دست شرکت ایلان ماسک (Elon Musk) و شرکت xAI است. این سایت از ابتدا با برچسب «دانشنامه هوش مصنوعی» معرفی شد و در توضیحات رسمی آن آمده که هدفش ارائه «حداکثر حقیقت» و مقابله با چیزی است که ماسک آن را «سوگیری بیدار / woke bias» در ویکیپدیا مینامد.
چند نکته مهم درباره هویت و موقعیت گراک پدیا:
- نوع سرویس: دانشنامه آنلاین با محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی؛
- مالکیت: زیرمجموعه xAI به عنوان یک شرکت تجاری؛
- پایه فنی: استفاده از مدل زبانی گراک (Grok LLM) برای نوشتن و ویرایش؛
- ادعای اصلی: ارائه روایت «کمسوگیریتر» نسبت به ویکیپدیا درباره موضوعهای جنجالی.
این ادعاها و این ساختار، گراک پدیا را به سوژهای داغ برای مقالههایی مثل [معرفی گراک پدیا و فلسفه ایجاد آن] تبدیل میکند.
تاریخچه کوتاه راهاندازی :
ایده گراک پدیا از دل انتقادهای تکراری ایلان ماسک به ویکیپدیا شکل گرفت. او بارها در شبکه اجتماعی ایکس (X) به ویکیپدیا حمله کرده و آن را متهم به سوگیری ایدئولوژیک کرده بود.
چند نقطه زمانی مهم:
- اوایل اکتبر ۲۰۲۵: اعلام عمومی برنامه راهاندازی یک دانشنامه جدید؛
- ۲۷ اکتبر ۲۰۲۵: عرضه نسخه ۰٫۱ گراک پدیا با بیش از ۸۰۰ هزار مقاله؛
- چند ماه بعد: رشد سریع تعداد مقالهها به چند میلیون ورودی؛
- از همان ابتدا: شروع موج انتقادها درباره کپیبرداری از ویکیپدیا، سوگیری سیاسی و کیفیت منابع.
برای یک مقاله تخصصیتر میتوانید روی [تاریخچه شکلگیری گراک پدیا] جداگانه کار کنید و روند رشد آن را با ویکیپدیا مقایسه کنید.
گراک پدیا چگونه کار میکند؟
در ظاهر، گراک پدیا شبیه یک دانشنامه کلاسیک است؛ یک صفحه ساده با نوار جستوجو و فهرست مقالهها. اما در پشت صحنه، تفاوت بزرگی وجود دارد: مغز اصلی این دانشنامه، یک مدل زبانی بزرگ است که هم مینویسد، هم ویرایش میکند و هم پیشنهادهای اصلاح را بررسی میکند.
چرخه تولید و ویرایش محتوا
الگوی کلی کار به این شکل است:
۱. مدل گراک، بر اساس دادههای وب، نسخههای ویکیپدیا و منابع دیگر، متن اولیه مقاله را تولید میکند؛
۲. همان مدل نقش «ویراستار» و «راستیآزما» را هم بر عهده میگیرد؛
۳. مقاله در سایت منتشر میشود؛
۴. کاربران وارد صفحه میشوند و اگر ایرادی ببینند، میتوانند با یک فرم پاپآپ پیشنهاد اصلاح ثبت کنند؛
5. در نسخههای جدیدتر، خود گراک پیشنهادها را بررسی میکند و اصلاحهای پذیرفتهشده را اعمال میکند.
این روند میتواند موضوع خوبی برای یک متن جداگانه مثل [نحوه کار گراک پدیا و نقش هوش مصنوعی گراک] باشد.
نقش محدود کاربر انسان
در ویکیپدیا، هر کاربر ثبتنامکردهای میتواند صفحهها را ویرایش کند، تاریخچه نسخهها را ببیند و در صفحه بحث مشارکت داشته باشد. اما در گراک پدیا:
- کاربر نمیتواند مستقیم مقاله را ویرایش کند؛
- فقط امکان ارسال پیشنهاد وجود دارد؛
- تاریخچه کامل و عمومی ویرایشها در دسترس نیست؛
- تصمیم نهایی درباره پذیرش یا رد اصلاحها را باز هم مدل هوش مصنوعی میگیرد.
این یعنی در گراک پدیا، انسان بیشتر در نقش «بازخورددهنده» است تا «خالق محتوا»؛ موضوعی که میتوانید در قالب [مقایسه مدل مشارکت در گراک پدیا و ویکیپدیا] مفصلتر تحلیل کنید.
تفاوتهای اصلی گراک پدیا و ویکیپدیا
حالا برویم سر اصل سؤال: گراک پدیا چه تفاوتی با ویکیپدیا دارد؟
از دور، هر دو دانشنامه آنلاین هستند و ادعای «ارائه دانش برای همه» را دارند؛ اما اگر کمی دقیقتر نگاه کنیم، اختلافهای مهمی در چند لایه اصلی میبینیم.
۱. مالکیت و مدل حاکمیت
- ویکیپدیا زیر نظر بنیاد ویکیمدیا (Wikimedia Foundation) به عنوان یک نهاد غیرانتفاعی و با تکیه بر کمکهای مردمی اداره میشود؛
- گراک پدیا متعلق به یک شرکت خصوصی سودمحور است که پروژههای دیگری هم مثل مدلهای مولد، چتباتها و سرویسهای تجاری دارد.
این تفاوت، روی بسیاری از چیزها سایه میاندازد: سیاستهای دسترسی، شفافیت، نوع پاسخگویی در برابر خطاها و حتی جهتگیری محصول. همین مبحث بهتنهایی میتواند هسته مقالهای مثل [بررسی مدل حاکمیتی گراک پدیا] باشد.
۲. روش تولید محتوا: انسانمحور در برابر هوشمصنوعیمحور
در ویکیپدیا، انسانها متن مینویسند، منبع میدهند و در مورد اختلافها بحث میکنند. الگوریتمها بیشتر در نقش ابزار کمکی هستند. در گراک پدیا برعکس است:
- متن اصلی را مدل زبانی تولید میکند؛
- همان مدل، منابع را انتخاب و خلاصه میکند؛
- بازخوردها را میخواند و تصمیم میگیرد که چه چیز اصلاح شود.
نتیجه این تفاوت در روش، در یکی از پژوهشهای دانشگاهی بهخوبی دیده شده: مقالههای گراک پدیا به طور متوسط بلندتر و توضیحیتر هستند، اما تراکم منابع و استنادها در آنها کمتر است؛ یعنی به جای استناد دقیق، بیشتر روایت میکنند.
این موضوع پیوند جالبی با بحث [منابع و استنادها در گراک پدیا] دارد که ارزش پرداختن جداگانه را دارد.
۳. شفافیت و دسترسی به تاریخچه و دادهها
در ویکیپدیا شما میتوانید:
- نسخههای قبلی هر مقاله را ببینید؛
- صفحه بحث را بخوانید؛
- بدانی چه کاربری چه تغییری را اعمال کرده است.
در گراک پدیا:
- تاریخچه ویرایش به آن شفافیت و جزئیات در دسترس نیست؛
- کد و دادهها «کاملا متنباز» معرفی شدهاند، اما تا امروز مخزن عمومی رسمی پیدا نشده و همین موضوع نقدهای زیادی به شفافیت پروژه وارد کرده است.
برای پژوهشگران رسانه و داده، این یعنی کار کردن با گراک پدیا سختتر است و جا برای مقالههای تحقیقی مثل [تحلیل شفافیت داده در گراک پدیا] باز میشود.
۴. سوگیریها و نوع روایت در موضوعهای حساس
هر دو دانشنامه از اتهام سوگیری در امان نبودهاند، اما درباره گراک پدیا یک تفاوت مهم گزارش شده است:
- مطالعات جدید نشان میدهد هر دو پلتفرم در کل، کمی به سمت روایتهای چپگرایانه متمایلاند؛
- اما گراک پدیا محتوای راستگرایانه را در جایگاههای بالاتری از مقالهها قرار میدهد و در موضوعهای جنجالی، بخشهای بیشتری از متن را به این زاویه دید اختصاص میدهد.
این یافتهها، خوراک بسیار خوبی برای یک تحلیل مستقل در قالب [سوگیری سیاسی در گراک پدیا] است.
مزایا و نقاط قوت گراک پدیا برای کاربران
با وجود همه نقدها، = چند جذابیت واقعی هم دارد؛ مخصوصا برای کاربرانی که به فناوری و هوش مصنوعی علاقه دارند.
سرعت تولید و بهروزرسانی محتوا
چون بدنه اصلی محتوا توسط مدل زبانی تولید میشود، گراک پدیا میتواند:
- برای رویدادهای جدید، خیلی سریع مقاله بسازد؛
- اطلاعات تازه را در زمان کوتاهتری نسبت به یک جامعه داوطلب انسانی در مقالهها وارد کند؛
- در آینده، حتی نسخههای شخصیسازیشده از محتوا را بسته به سطح دانش مخاطب پیشنهاد دهد.
این ویژگی در موضوعهایی که هنوز در ویکیپدیا صفحه قوی ندارند، میتواند مفید باشد و زمینه خوبی برای [کاربردهای آموزشی گراک پدیا] فراهم میکند.
تجربه کاربری ساده و مینیمال
طراحی فعلی =بسیار مینیمال است: یک صفحه سفید، یک نوار جستوجو و متن؛ تقریبا بدون تصویر و بدون شلوغی.
برای بعضی کاربران، این سادگی مزیت است:
- سرعت بارگذاری بهتر؛
- تمرکز کامل روی متن؛
- حواسپرتی کمتر نسبت به بنرها و جعبههای جانبی.
در آینده، اگر ویژگیهایی مثل خلاصهسازی هوشمند، نسخه ساده برای دانشآموزان یا ترکیب با ویدئو و نمودار همراه شود، موضوعهای جذابی مثل [آینده تجربه کاربری در دانشنامههای هوش مصنوعی] به وجود میآید.
نقدها، چالشها و حواشی گراک پدیا
گراک پدیا از همان روزهای اول با موجی از نقدها و بحثها روبهرو شد؛ از بحث حق نشر و کپیبرداری گرفته تا سوگیری و استفاده از منابع افراطی.
اتهام کپیبرداری از ویکیپدیا
چندین گزارش خبری و تحلیل مستقل نشان دادهاند که بخش بزرگی از مقالههای گراک بهطور مستقیم از ویکیپدیا گرفته شدهاند؛ بعضی تقریبا واژهبهواژه، بعضی با تغییرات محدود.
البته روی بخش قابل توجهی از این صفحهها، پروانه Creative Commons BY-SA 4.0 ذکر شده است، اما همیشه این برچسب بهصورت شفاف و استاندارد نمایش داده نشده و همین، انتقادهای حقوقی و اخلاقی زیادی ایجاد کرده است.
در سطح سئو، این سؤال پیش میآید که: اگر دو نسخه تقریبا مشابه از یک متن در وب وجود داشته باشد، کدام نسخه برای موتورهای جستوجو «اصلی» محسوب میشود؟ این خود میتواند موضوع مقالهای جدا با عنوان [تاثیر گراک پدیا بر دیدهشدن ویکیپدیا] باشد.
استفاده از منابع کماعتبار و حتی افراطی
یکی از جنجالیترین یافتهها درباره گراک این بود که در یک تحلیل انجامشده توسط پژوهشگران دانشگاهی، مشخص شد این دانشنامه ۴۲ بار به یک فروم نئونازی به نام Stormfront به عنوان منبع استناد کرده است؛ چیزی که بر اساس استاندارد ویکیپدیا، بههیچوجه منبع قابل قبول محسوب نمیشود.
علاوه بر این، گزارشهایی منتشر شده که نشان میدهد گراک پدیا نسبت به ویکیپدیا، سه برابر بیشتر از دامنههای کماعتبار و حاشیهای به عنوان منبع استفاده کرده است.
این موضوع در موضوعهای حساسی مثل جنگ اوکراین، کووید-۱۹، حقوق اقلیتها و… اهمیت بیشتری پیدا میکند و زمینه عالی برای مقالهای مثل [استانداردهای منبعدهی در گراک پدیا و مقایسه با ویکیپدیا] است.
سوگیری و روایتهای بحثبرانگیز
رسانههای مختلف از تمایل گراک به بازتاب دیدگاههای راستگرایانه در بعضی موضوعها نوشتهاند. بعضی مثالها:
- نحوه روایت حمله ۶ ژانویه به کنگره آمریکا؛
- توضیح درباره هویت جنسیتی و ترنسجندر؛
- تحلیل نقش پورنوگرافی در اپیدمی ایدز.
البته یک مطالعه آکادمیک جدیدتر میگوید در تصویر کلی، هر دو دانشنامه هنوز بیشتر بهسمت روایتهای نزدیک به جریان چپ متمایلاند، اما گراک در اولویتدادن به دیدگاههای راستگرا در متن مقالهها فعالتر است.
تاثیر گراک پدیا بر آینده دانش آنلاین و هوش مصنوعی
گراک را میتوان فقط یک وبسایت دیگر ندید؛ این دانشنامه به احتمال زیاد در آموزش نسلهای بعدی مدلهای هوش مصنوعی نقش خواهد داشت. وقتی xAI میگوید هدفش «فهم کامل جهان» است، محتوای ساخت خودش (از جمله همین دانشنامه) تبدیل به یکی از مهمترین منابع آموزشی مدلهای آینده میشود.
چند پیامد مهم این ماجرا:
- اگر ساختار مقالهها در گراک پدیا به گونهای باشد که دیدگاه خاصی را پررنگ و دیدگاه دیگری را کمرنگ کند، این الگو میتواند در پاسخهای مدلهای هوش مصنوعی هم تکرار شود؛
- اگر در منبعدهی از سایتهای کماعتبار استفاده شده باشد، همان منابع در مدلهای بعدی هم وزن میگیرند؛
- اگر دسترسی به این دانشنامه در آینده پولی یا محدود شود، شکاف دانشی بین کاربرانی که به آن دسترسی دارند و کسانی که ندارند عمیقتر خواهد شد.
از زاویه علوم انسانی و سیاستگذاری، این بحث به مفهومی نزدیک میشود که میتوان آن را «مهندسی دانشی جهان برای هوش مصنوعی» نامید و خودش میتواند محور متن مستقلی مثل [نقش گراک پدیا در شکلدادن به دادههای آموزشی هوش مصنوعی] باشد.
گراک پدیا از نگاه تولیدکنندگان محتوا و سئو
اگر در دنیای سئو، تولید محتوا یا برندسازی آنلاین کار میکنید، گراک برای شما فقط یک پروژه خبری نیست؛ بلکه میتواند روی دیدهشدن برندها و درک موتورهای جستوجو از موضوعها اثر بگذارد.
گراک پدیا به عنوان منبع گراف دانش
دانشنامههایی مثل ویکیپدیا سالهاست که یکی از پایههای اصلی «گراف دانش» موتورهای جستوجو هستند؛ یعنی گوگل و دیگر موتورهای جستوجو برای درک رابطه بین اشخاص، سازمانها و مفاهیم، به این منابع رجوع میکنند.
اگر گراک در نتایج جستوجو تثبیت شود:
- ممکن است در کنار ویکیپدیا، به عنوان منبع ثانویه داده ساختارمند عمل کند؛
- میتواند در نتایج جستوجوی نام برند شما ظاهر شود؛
- و تصویر ذهنی کاربر نسبت به برند، موضوع یا شخص را تغییر دهد.
از دید استراتژی محتوا، این وضعیت میتواند موضوع مقالهای مثل [تاثیر گراک پدیا بر سئو و برندسازی آنلاین] باشد.
ریسک تکیهکردن به گراک پدیا به عنوان منبع تحقیق
برای نویسندهها و استراتژیستهای محتوا، وسوسهانگیز است که از یک دانشنامه تازه و پر سر و صدا، بهعنوان «نقطه شروع» استفاده کنند. اما قبل از این کار باید چند نکته را جدی گرفت:
- احتمال استفاده از منابع کماعتبار در بعضی موضوعها؛
- احتمال سوگیری در موضوعهای سیاسی و اجتماعی داغ؛
- نبود شفافیت کامل درباره تاریخچه و مسیر تولید متن.
پس اگر از گراک برای ایدهگرفتن یا ساخت شمای کلی موضوع استفاده میکنید، بهتر است حتما آن را با ویکیپدیا، مقالات علمی و منابع خبری معتبر مقایسه کنید؛ رویکردی که میتوان آن را در قالب [راهنمای استفاده حرفهای از دانشنامههای هوش مصنوعی در تولید محتوا] توضیح داد.
آیا به گراک پدیا میتوان اعتماد کرد؟ راهنمای استفاده هوشمندانه
سؤال کلیدی برای بسیاری از کاربران این است: «آیا میشود روی اطلاعات گراک حساب کرد؟» پاسخ کوتاه این است: بله، اما نه بدون مقایسه و نقد.
توصیههایی برای کاربران عادی و دانشجویان
اگر دانشآموز، دانشجو یا کاربر عادی هستید و از گراک پدیا استفاده میکنید:
- آن را شبیه یک «نقشه کلی اولیه» ببینید، نه منبع نهایی؛
- در موضوعهای حساس، حتما متن را با ویکیپدیا و چند منبع دیگر چک کنید؛
- به منابعی که در انتهای مقاله آمده توجه کنید و اگر دامنههای ناشناس یا افراطی دیدید، با احتیاط برخورد کنید.
این نکتهها میتوانند پایه دستورالعملی مثل [راهنمای استفاده امن از گراک پدیا در تحقیق و پژوهش] باشند.
توصیههایی برای پژوهشگران و متخصصان
اگر پژوهشگر علوم اجتماعی، رسانه یا علوم داده هستید، گراک برای شما بیشتر موضوع مطالعه است تا ابزار مطالعه. مثلا میتوانید:
- تفاوت روایت یک رویداد را در گراک و ویکیپدیا مقایسه کنید؛
- شبکه منابع مورد استفاده در یک موضوع خاص را تحلیل کنید؛
- و تاثیر حضور گراک پدیا در نتایج جستوجو و شبکههای اجتماعی را بررسی کنید.
سخن آخر
گراک پدیا تلاشی است برای بازتعریف دانشنامه آنلاین در عصر هوش مصنوعی؛ دانشنامهای که توسط یک شرکت خصوصی ساخته شده و قلب تپندهاش یک مدل زبانی بزرگ است. این پلتفرم از یک طرف نشان میدهد چطور میتوان با هوش مصنوعی در زمان کوتاه میلیونها مقاله تولید کرد و تجربهای سریع و یکدست به کاربر داد، و از طرف دیگر یادآوری میکند که سرعت و مقیاس همیشه معادل با دقت و بیطرفی نیست.
برای ما به عنوان کاربر، تولیدکننده محتوا یا متخصص سئو، بهترین رویکرد این است که گراک را جدی بگیریم اما بدون نقد نپذیریم. مقایسه دقیق این پلتفرم با ویکیپدیا در قالب متونی مثل [مقایسه گراک پدیا و ویکیپدیا از نظر ساختار و محتوا]، تحلیل نقش آن در سئو در قالب [تاثیر گراک پدیا بر سئو و گراف دانش] و بررسی منبعدهی و سوگیری در قالب [منابع، استنادها و سوگیری در گراک پدیا] میتواند تصویر شفافتری از جایگاه واقعی این دانشنامه در آینده اینترنت به ما بدهد.
سوالات متداول درباره گراک پدیا
گراک پدیا دقیقا چیست؟
گراک پدیا یک دانشنامه آنلاین است که محتوای آن عمدتا توسط هوش مصنوعی شرکت xAI تولید و ویرایش میشود. این سایت در اکتبر ۲۰۲۵ راهاندازی شده و به عنوان رقیب ویکیپدیا با تمرکز روی «حقیقت» و نقد سوگیری رسانههای جریان اصلی معرفی شده است.
چه کسی گراک پدیا را راهاندازی کرده است؟
گراک توسط شرکت xAI متعلق به ایلان ماسک ایجاد شده است. ماسک بارها از ویکیپدیا انتقاد کرده و گراک را به عنوان جایگزینی «واقعگراتر» برای این دانشنامه معرفی کرده است.
محتوای گراک پدیا را چه کسی مینویسد؟
برخلاف ویکیپدیا که داوطلبان انسانی متن را مینویسند، در گراک بخش اصلی محتوا توسط مدل زبانی گراک تولید میشود. برخی مقالهها از ویکیپدیا فورک شدهاند و سپس توسط هوش مصنوعی بازنویسی یا گسترش یافتهاند.
آیا کاربران میتوانند مقالههای گراک پدیا را ویرایش کنند؟
کاربران نمیتوانند مستقیما متن مقالهها را ویرایش کنند، اما میتوانند از طریق یک فرم پاپآپ، پیشنهاد اصلاح بدهند. این پیشنهادها توسط خود گراک بررسی میشود و در صورت پذیرش، تغییر در مقاله اعمال میشود.
گراک پدیا چه تفاوتی با ویکیپدیا دارد؟
مهمترین تفاوتها در مالکیت (شرکت خصوصی در برابر بنیاد غیرانتفاعی)، روش تولید محتوا (هوشمصنوعیمحور در برابر انسانمحور)، میزان شفافیت در تاریخچه ویرایش و نوع منابع مورد استفاده است. همچنین در موضوعهای سیاسی و اجتماعی حساس، نحوه فریمکردن موضوعها در این دو دانشنامه متفاوت گزارش شده است.
آیا گراک بیطرف است؟
xAI ادعا میکند که گراک برای کاهش سوگیری طراحی شده، اما تحقیقات نشان میدهد این پلتفرم در بعضی موضوعها سوگیری راستگرایانه بیشتری نشان میدهد و گاهی به منابع کماعتبار یا بحثبرانگیز استناد میکند.
آیا گراک پدیا برای تحقیق دانشگاهی قابل استفاده است؟
بهتر است گراک مثل ویکیپدیا به عنوان منبع ثانویه و نقطه شروع استفاده شود، نه منبع اصلی استناد. برای کار دانشگاهی جدی، باید اطلاعات آن را با مقالات علمی، کتابها و پایگاههای داده معتبر مقایسه کرد.
آیا گراک پدیا روی سئو و نتایج جستوجو تاثیر میگذارد؟
اگر گراک در نتایج جستوجو جایگاه ثابت پیدا کند، میتواند مانند ویکیپدیا به یکی از منابع گراف دانش تبدیل شود و روی نمایش اطلاعات برندها و موضوعها در موتورهای جستوجو اثر بگذارد. این موضوع هنوز در حال شکلگیری است و نیاز به پایش مداوم دارد.
استفاده از گراک پدیا امن است؟
از نظر فنی، استفاده از سایت مشکل خاصی ایجاد نمیکند، اما از نظر محتوایی باید با نگاه انتقادی سراغ آن رفت. بهخصوص در موضوعهای سیاسی، تاریخی یا علمی حساس، بهتر است متن گراک را با منابع دیگر مقایسه کنید تا در دام روایتهای سوگیرانه یا منابع کماعتبار نیفتید.
آینده گراک پدیا چه خواهد شد؟
آینده گراک به استقبال کاربران، تصمیمهای تجاری xAI، مقررات هوش مصنوعی و توان این پروژه در بهبود شفافیت و منبعدهی وابسته است. ممکن است در کنار ویکیپدیا به یکی از منابع اصلی اطلاعات آنلاین تبدیل شود یا در حد یک ابزار هویتی برای طرفداران دیدگاه خاص باقی بماند.
“در نهایت اگر دوست دارید چنین صفحهای را برای سایت خودتان هم داشته باشید اما زمان یا تیم تخصصی لازم را در اختیار ندارید، آژانس مدلین میتواند از مرحله تحقیق و استراتژی محتوا تا طراحی وایرفریم، تولید متن سئو محور و چیدمان بصری همین نوع صفحه را برایتان انجام دهد؛ کافی است موضوع کسبوکار و هدفتان را مشخص کنید تا بقیه مسیر، از ایده تا انتشار، توسط تیم مدلین پیگیری و اجرا شود.”
***در خدمت شما هستیم” برای ساخت صفحه گراک پدیا , ویکی پدیا با ما تماس بگیرید”09126778304 مهندس پارسا
